Avrupa Parlamentosu

Uluslararası İlişkiler Wiki sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara

Avrupa Parlamentosu, AB kurumları içinde doğruda halk tarafından seçilen organdır. AB üyesi ülkelerin vatandaşları olan Avrupa vatandaşları beş yılda bir yapılan Avrupa Parlamentosu seçimlerinde oy kullanabilirler [1] Avrupa Parlamentosu (AP) için beş yılda bir yapılan seçimlerin sonuncusu 23-25 Mayıs 2014 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Lizbon Antlaşması’nın yürürlüğe girmesinin ardından 28 AB üyesi ülkeden seçilen 751 üyeli yeni Avrupa Parlamentosu’nda üye devletlerden gelecek parlamenter sayısı ülkelerin nüfuslarına göre tespit edilmektedir. Buna göre, Almanya gibi nüfus itibarıyla kalabalık ülkelerin AP içindeki temsilci sayısı fazla, Malta gibi küçük ülkelerin temsilci sayısı az olmaktadır. [2]

Avrupa Parlamentosu, üye devlet vatandaşlarının demokratik menfaatlerini ve siyasi görüşlerini temsil eden bir organdır. Bundan dolayı, Avrupa Parlamentosu'nda üyeler ülkelerine göre değil, siyasi görüşlerine göre grup oluştururlar. Parlamenterler ülkelerini değil, kendilerine oy veren Avrupa vatandaşlarının siyasi görüşlerini temsil ederler. Avrupa Parlamentosu'nda, bugün için 8 siyasi parti grubu ve bağımsız üyeler yer almaktadır.

Parlamento Genel Kurulu kural olarak Strazburg'da toplanır, bundan dolayı bu parlamentoya 'Strazburg Parlamentosu 'da denmektedir.[3] Parlamento'nun siyasi grupları ve komiteleri Brüksel'de toplanır, sekretaryası ise Lüksemburg'dadır. Parlamento'ya görüşülmek üzere gelen konular öncelikle farklı görev alanlarına sahip 24 adet komiteden konuyla ilgili olanında tartışılır ve ulaşılan sonuç, bir raporla Genel Kurul'a sunulur. Genel Kurul'daki görüşmeler de bu çerçevede yapılır.

Avrupa Parlamentosu, Konsey ile birlikte yasama yetkisini paylaşır. Üye devletleri bağlayacak hukuki düzenlemelerin kabul edilebilmesi genel kural olarak hem Avrupa Parlamentosu ve hem de Konsey'in onayı ile mümkün olur. Bazı konularda ise sadece danışma organı niteliğindedir, görüşleri bağlayıcılık taşımaz. Bu alanların en önemlisi dış politika konularıdır. Avrupa Birliği bütçesini Konsey ile birlikte yapan Avrupa Parlamentosu'nun diğer Avrupa Birliği kurumları üzerinde siyasi denetim yetkisi vardır. Parlamento Komisyon'a sözlü ve yazılı soru sorabilir, soruşturma komiteleri kurabilir, şikayet dilekçesi kabul edebilir, Komisyonu güvensizlik oyuyla ve 2/3 çoğunlukla heyet halinde istifaya zorlayabilir. Komisyon Başkanı'nın ve heyet halinde Komisyon'un göreve atanmasında da güvenoyu aranır. Avrupa Ombudsmanı'nın atanması ve sunduğu raporlar aracılığıyla da Birliğin kurumları üzerindeki denetim yetkisini kullanabilir.
  1. Türkiye Cumhuriyeti Avrupa Birliği Bakanlığı. Avrupa Parlamentosu. 23 Ocak 2018 Tarihinde https://www.ab.gov.tr/_45628.html adresinden erişilmiştir.
  2. Koçak, Konur Alp. Avrupa Parlamentosu Seçimleri. 23 Ocak 2018 Tarihinde https://www.tbmm.gov.tr/eyayin/GAZETELER/WEB/MECLIS%20BULTENI/2469_2014_0000_0197_0000/0016.pdf adresinden erişilmiştir.
  3. Hasgüler, Mehmet ,Uludağ,Mehmet(2014). Devletlerarası ve Hükümetler Dışı Uluslararası Örgütler , Alfa Yayınları , İstanbul.