I.İntifada

Uluslararası İlişkiler Wiki sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara

İsrail işgaline karşı Arap halkının baş kaldırması karakterini taşıyan ilk İntifada, 1987'de başladı. 1991'de gerileyen direniş, 1993 Ağustos ayında Norveç´te "Özerk Filistin Yönetimi"nin kabul edildiği Oslo Anlaşmasının imzalanması ile sona erdi.

8 Aralık 1987, Filistin'deki İsrail işgaline karşı topluca baş kaldırma şeklinde cereyan eden olay. Filistin toprakları üzerinde İsrail devletinin kurulmasıyla birlikte Filistin halkı da çeşitli örgütler kurarak bu yönetime karşı mücadeleler gerçekleştirdiler. Zaman zaman çeşitli kanlı çatışmalar oldu. Ancak en geniş çaplı mücadele 8 Aralık 1987 tarihinde Filistin İslami Direniş Hareketi'nin öncülüğünde başlatılan intifadadır. İntifada, Filistinli işçileri taşıyan arabaya bir Yahudi'nin kamyonetiyle çarparak dört Filistinlinin ölümüne dokuz Filistinlinin de yaralanmasına sebep olması üzerine başladı. Halk Gazze İslam Üniversitesi Öğrenci Meclisi'nin çağrısına uyarak 8 Aralık sabahı erken saatlerden itibaren Şifa Hastanesi'nin etrafını sarmaya başladı. Arkasından Yahudi askerler gelerek kalabalığın dağılmasını istediler. Kalabalık dağılmamakta direnince askerler üzerlerine ateş ettiler ancak halk yine dağılmadı ve Yahudi askerlere taşlarla saldırdı. İşte bu olay intifadanın başlangıcı oldu. Bu olaydan sonra Filistin'in ve özellikle Gazze bölgesinin her tarafında işgalci askerlere taşlarla saldırıldı. [1] Filistinliler ve destekçileri, İntifada’nın İsrail’in baskılarına, hukuk dışı ölümlere, toplu tutuklamalara, evlerin yıkılmalarına ve sürgünlere karşı protestolar olduğunu savunur.

Filistinli intifadası 9 Aralıkta Cebaliye mülteci kampında başlamıştır.
Filistinli intifadasının sebepleri; İsrail’in baskıları ,Hukuk dışı ölümler ,Toplu tutuklamalar ,Evlerin yıkılması,Sürgünler

İsrail ordusuna ait bir aracın dört Filistinliye çarpıp öldürmesi, ayaklanmayı ateşledi. Aracın dört Filistinliye kasıtlı çarptığı söylentisi hızlı bir şekilde Gazze’de, Batı Şeria’da ve Doğu Kudüs’te yayıldı.

İntifadanın sonuçları

İntifada Filistinlilerin müzakereye katılmalarını, Madrid Konferansı ve Oslo anlaşmalarına katılmalarını sağladı. İntifada Filistin sorununa uluslararası farkındalık sağladı. Filistinliler, İsrail-Filistin sorununda ilk defa iki taraf olduğunu gösterdi. İntifada Yaser Arafat ve taraftarlarına özgüven verdi ve politik programlarını ılımlılaştırdılar. Kasım 1988’de Arafat, Filistin Milli Konseyi’nde tarihi İsrail’in meşruiyetini tanıma kararıyla ilgili çoğunluğun oyunu aldı. 1947’den beri bütün Birleşmiş Milletler çözüm önergelerini tanıdı ve iki devlet çözümünü desteklediğini belirtti.

Kaynakça

  1. Arı, T. (2012). Geçmişten günümüze Orta Doğu: siyaset, savaş ve diplomasi. Mkm yayıncılık.